مقدمه:

وسایل کازمتیک از زمانی که مردم برای استفاده از آن وجود داشته اند مورد استفاده بود، ازچهارتاهفت هزار سال قبل از میلاد روغن های چرب زیتون و کنجد با گیاهان معطرتركيب مى شدندتا يك پماد نو سنگى توليد توليد شود.مدارك مستند نشان مى دهد كه استفاده از مواد کازمتیک از حدود ۱۰۰۰۰ سال قبل از میلاد بوده است هرچند انبوه اطلاعات ما از حدود ۳۰۰۰ سال قبل از میلاد و از نوشته های ثبت شده و مصنوعات بین النهرین و مصر باستان است. نقاشی صورت در تورات ذکر شده است واستفاده سایه چشم در مراسم تدفین مصر به ده هزار سال قبل از میلاد بر میگردد. کلمه کازمتا در ابتدا برای توصیف بردگان رومی به کار می رفت که کارشان حمام کردن زنان و مردان در عطر بود. از زمان مصریان، هر تمدن لغات منحصر به فردی که به آرایش و عطر به عنوان یک دانش اشاره می کرد، اختراع کردند، اما این علم بعد ازدوران استیلای رم باستان از بین رفت. انسان شناسان چنین میاندیشند که عطرسازی ابتدایی با سوزندان صمغ و رزین برای بخور به وجود آمد. گیاهانی با بوی زیاد در روغن های گیاهی و حیوانی ترکیب می شدند و برای روغن مالی در مراسم و برای کسب لذت از آنها استفاده می شد. قدیمی ترین اقلام ثبت شده در تجارت مصر شامل ادویه، صمغ و دیگر گیاهان معطر بوده که در اصلی برای استفاده مذهبی انبار می شده است. در مصر باستان روغن ها و پمادهای خوشبو برای تمیز کردن و نرم کردن پوست کاربرد داشته اند. رنگهای طبیعی برای رنگ کردن صورت اساسا برای مراسم مذهبی و جشن ها به کار می رفت. افراد ثروتمند از مواد کانی برای صورت و پوستشان استفاده می کردند (ایرانیان قدیم از روشور استفاده می کردند) و عطرهایی با منشأ روغنی در حمام به کار می گرفتند.

یافته های جدید حفاری باستان شناسی نشان داده است که آرایش در ایران در بیش از ۶۰۰۰ سال قبل به کار می رفته است و زنان و مردان از آن برای بهتر شدن ظاهرشان استفاده می کردند. یک منبع نیز نشان میدهد که داریوش پادشاه ایرانی، یکی از قدرتمندترین فرمانروایان دوران باستان از خط چشم مشکی استفاده می کرد. دیگر یافته های باستان شناسی در هفت تپه خوزستان نشان میدهد که زنان در ایران در ۲۰۰۰ سال قبل از میلاد از رژ لب، رژ گونه و ارایش چشم استفاده می کردند و در دروه هخامنشی متون مذهبی میگویند که همسران پادشاهان زمان زیادی را برای به کارگیری ارایش و عطر قبل از ملاقات با پادشاه صرف می کردهاند. یونانیان در دوره هخامنشی، ایران را به خاطر رسوم استفاده از آرایش - است. تحسین کردند و شرق را منشأ استفاده از آرایش میدانستند.

در آن زمان آرایش به روشی پیشرفته برای کامل شدن زیبایی انسان به کار می رفت. ایرانیان انواع و شیوه های مختلف آرایش را در دوران هخامنشیان، پارتیان و ساسانیان به کار میبردنند. هفت جنسی در ارایش زنان باستان ایران به کار میرفت: سرمه (پودر سیاه رنگی که به عنوان خط چشم استفاده می شد)، حنا برای رنگ کردن موها و دستها، قازه (پودر رژ برای گونه ها) سفیدآب (پودری برای سفید کردن صورت) وسمه (پودری برای تیره و ضخیم تر کردن ابروها) زاراک (پودر مایل به زرد برای روشن کردن رنگ مو) و خال (نقطه زیبایی). آرایش در زمان قدیم در ایران رایج بود ولی تنها زنانی که ازدواج کرده بودند اجازه آرایش داشتند. شیوه آرایش نیز در این زمان با شیوه دوره اسلام متفاوت بود. متون ابن سینا و بیرونی نخستین منابع در توصیف استفاده زنان از لوازم آرایش است. راوندی در کتاب تاریخ اجتماعی ایران خود میگوید ابن سینا و بیرونی گفته اند: «زنان آرایش می کردند تا زیبایی خود را بهتر کنند». آنگونه که او می نویسد چیزهای زیادی برای آرایش استفاده میشد، و در دوران قدیم در ایران مردان هم، از لوازم آرایش استفاده می کردند. همانطور که گفته شد داریوش کبیر خط چشم می کشید. همچنین فرمانروای مشهور پارتی سورنا هم به طور مرتب آرایش می کرد و هیچ محدودیتی در استفاده از لوازم آرایش وجود نداشته است.

توصیف اینکه چگونه زنان ایرانی هزاران سال قبل مواد آرایشی را به کار می بردند کار مشکلی است. گفتن اینکه چگونه زن ساکن غار، آراستن و زیبا ساختن خود را در منطقه جغرافیایی که اینک با نام ایران شناخته می شود انجام میداد، ساده نیست و پاسخ به چنین سؤالی را می توان تنها با حفاری های باستان شناسی و سوابق نادر از زیر خاک درآمده در دوران باستان متوجه شد. از اندک سوابق به جا مانده در چنین زمانی روشن است که نه تنها زنان بلکه مردان هم از مواد آرایشی استفاده می کردند و به کارگیری مواد آرایشی در آنان از باورهای مذهبی سرچشمه می گرفت تا هدف زیباسازی.

یافته های باستان شناسی که به حدود ۱۰ هزار سال قبل بر میگردد در غارهای متعددی مانند غار کمربند، غار هوتو (در مازندران) و غار بیستون در کرمانشاه نشان می دهد که زنان و مردان از استخوان ها و دندانهای شکار شده حیوانات و حتی سنگهای رنگی برای زیبا کردن خود استفاده می کردند. بنابراین باقیمانده های شاخ حیوانات و سنگهای رنگی و پوستها و صدفها اشاره به مواد آرایشی انسان نخستین در ایران دارد. اکتشاف و تحقیق در دشتهای ایوه و گل در منطقه بختیاری (قلب رشته کوههای زاگرس) منجر به یافتن یک سری دیگر از این قبیل شواهد شده است.

پس از اسلام، فاتحان مسلمان از ایرانیان که از قديمى ترین تمدنها بودند آموختند که به زیبایی عشق بورزند و آن را ترویج دهند و داشتن کنجکاوی خردمندانه را در خود برانگیختند. در این دوران مغازههای عطرفروشی جایگاه مهمی در شهرهای بزرگتر داشتند. ارایشگرها در مغازه های خود، در استخدامهای خصوصی یا به عنوان طبیبان دوره گرد، به عنوان دستیاران جراحان در انجام جراحی های کوچک و درمان مشکلات پوستی کار می کردند.

پس از مروری بر وضعیت کازمیتکس در دنیای باستان، در زیر نگاهی اجمالی بر وضعیت این علم تا زمان حاضر خواهیم داشت:

مصر

در گرمای مصر مردان و زنان نجیب زاده موهایشان را تا نزدیک سر کوتاه می کردند. اما برای مراسم کلاهگیس های سنگین، با موهای مشکی مجعد به سر می کردند. کلاهگیس های زنان اغلب بلند و بافته شده و با تزئینات طلایی یا سنجاق سرهای عاجی مزین شده بود. معمولا صورت مردان کامل تراشیده شده بود اما گاهی اوقات نیز ریش های مصنوعی به کار می بردند.

يونان

در یونان باستان موی زنان بلند و پشت سر کشیده شده بود. بسیاری موهایشان را با حنا قرمز رنگ می کردند و پودر طلایی روی آن می پاشیدند، اغلب آن را با گل های تازه و طبیعی یا تاج های جواهری تزئین می کردند. موی مردان کوتاه و در بعضی مواقع حتی تراشیده بود

رم

گرایش رم باستان پیروی از سبکهای یونانی بود. قشرها و طبقات بالای جامعه اتوی فر مو به کار می بردند و مانند یونانیان از پودرهای طلایی استفاده می کردند. زنان اغلب موهایشان را بلوند کرده و کلاهگیس هایی به سر می گذاشتند که از موی بردگان اسیرشده ساخته می شد. بعدها، مدل های مو با موهای مجعدی که محکم کشیده شده و روی سر جمع می شد و اطراف آن با یک قاب سیمی شکل داده شده بود تزئین می شدند. آرایش مو مورد توجه قرار می گرفت و طبقات بالای جامعه برای آرایش مو به وسیلهٔ بردگان یا در آرایشگاه های عمومی حضور می یافتند.

شرق

در میان جامعه مسلمین برطبق سنت، موها از معرض دید عموم پنهان می شد. مردان عمامه یا کلاه به سر می گذاشتند و موی زنان در زیر چادر سنتی پنهان می شد. هم زنان و هم مردان برای زیبایی به حمامهای عمومی می رفتند که در آنجا مو صورت مردان تراشیده می شد و برای خوش یمنی موهای بلند را با حنا آبکشی می کردند.

چین

موهای دختران چینی که ازدواج نکرده بودند معمولا بلند و بافته بود در حالیکه زنان موهایشان را به عقب شانه می کردند و به صورت یک گره پشت گردن جمع می کردند. در زمان رژیم مانچو به مردان دستور داده شد که موهای جلوی سر را بتراشند و موی پشت سر را بلند کرده ببافند و با نوار ابریشمی سیاه ببندند

ژاپن

مردان ژاپنی نیز موهای جلو سر خود را می تراشیدند اما پشت موها را به صورت دم اسبی محکم و سفت می کشیدند. در دوره قرون وسطی موی زنان بلند و باز بود اما در قرن هفدهم موها مدل دارتر شد، از پشت گردن بالا زده می شد و با سنجاق ها و شانه های جواهرنشان تزئین می شد. آرایشگران زنان، به طور خاصی متبحر بودند و با رنگهای لاکی تند و کلاهگیس، به تزئین مو کمک می کردند.

آفریقا

به دلیل رسوم قبیلهای متعدد، مدل های موی آفریقایی متعددی وجود دارد و معمولاً بر وضعیت و پایگاه افراد دلالت دارد. جنگجویان ماسایی موهای جلو سر خود را با بافته های کوچک در چند قسمت می بستند ضمن اینکه موهای پشت سر را تا کمر بلند می کردند. غیر جنگجویان، زنان موهای خود را می تراشیدند. بسیاری از قبایل موهای خود را با خاک قرمز (رس) و روغن رنگ می کردند، برخی حتی آنرا با مدفوع حیوان سفت می کردند. سبک موی زنان مانگبتو پیچیده بود، موی بافته نازک و مرتب کردن آن روی سر به شکل مخروطی سبد مانند، سوزاندن بالای آن و تزئین مو با سوزن های دراز از جنسی استخوان از مشخصه های آنان بود. دیگر قبایل مانند میانگو روش سادهتری داشتند دم اسبی های بلند خود را با یک روسری می پوشاندند و با برگ آن را تزئین می کردند.

آمریکا

سرخپوستان بومی آمریکا برطبق مدل موهایشان تقسیم می شدند، آنهایی که در ساحل شرقی بودند سرهای کاملا تراشیده داشتند که با یک مرز بندی که در تاج سر وجود داشت بخشی از مو را نگه می داشت. در حالی که سرخپوستان ساکن دشت، هم زنان و هم مردان بافته های موی بلند داشتند که با پر تزئین می شدند. در جنوب اینکاها موهای کوتاه میبستند، ضمن اینکه زنان آزتک موهای خود us3) سربندهای سیاه دوتایی می بافتند و با نوارهای رنگی پارچه ای دور سر جمع می کردند. نجیب زادگان مایان موهای تراشیده داشتند و بالای سر روسری های زینتی می بستند.

جهان غرب

در قرن پانزدهم - دوره رنسانس - زنان طبقه بالای جامعه کندن موها را تا حد امکان انجام می دادند و تمام خط موی جلوی پیشیانی خود را می چیدند تا پیشانی آنها بلندتر به نظر برسد. این کار در اروپا رایج بود در حالیکه زنان طبقه بالای ایتالیا ترجیح می دادند که خط موی خود را با کلاه های کوتاه و دستارهای جواهرنشان بپوشانند. آنها این کار را میکردند هر چند که در عین حال به موهای بور ساکنان شمال اروپا غبطه می خوردند و ساعتها در حرارت خورشید می نشستند تا موهای خود را بی رنگ کنند. این بی رنگ کردن، پوستهای زعفرانی یا پیازی را به وجود می آورد.

در قرن شانزدهم ملکه الیزابت نماد اصلی یک زن بود و گرایش آن دوره را نشان میدهد. رنگ چهره سفید و موهای بافته قرمز او باعث هجوم زنان در همه جای دنیا به پودر سفید صورت به مقدار زیاد و کلاهگیس های قرمز شد. آنان که در پی دستیابی به رنگ پوست سفید با روش مصری بودند، از روش بسیار موفق و در عین حال بسیار سمی استفاده از سرب سفید استفاده کردند و بعد از آن یک لایه نازک سفیده تخم مرغ برای اینکه همه آرایش ها را باهم نگاه دارد استفاده می کردند.

قرن هیجدهم، ظهور کلاهگیس های هنرمندانه را به خود دید، آرایش موهای بلند و فرهای تزئین شده، کلاهگیس هایی با پودر سفید همراه با حلقه های موی بلند سفارش آن دوره بود که اغلب با یک قوس مشکی برای مردان در پشت سر بسته می شد یا با پر و نوارهای توری برای زنان تزئین می شد. موی زیاد مشخصاً یک امتیاز محسوب می شد و مدل های بسیاری روی یک چهارچوب قفس مانند یا بالشتکی بافته شده از موی اسب - که هر چه بزرگتر، بهتر- ساخته می شد. برخی آرایش های موی زیاد و بلند ساعتها طول می کشید تا پودر و آهار به آن زده شود. هرچند زمانی که برای این مدل های استادانه به کار می رفت هفته ها باقی مانده و آشیانه مناسبی برای جانوران موذی به شمار می رفت، به هر حال به نظر نمیرسد که این موضوع باعث کنار گذاشتن این عمل شده باشند، برخی افراد یک باغ کوچک یا صحنه های دریانوردی به شکل کشتی را در مدل های خود به کار می گرفتند - در واقع بانوانی با قوه تخیلی قفسهای کوچک پرنده با پرندگان بر روی سر خود داشتند.

با از بین رفتن دوره قبلی، ویکتوریایی ها بیشتر حالت مقهور سازی و شیوه دینی را گرفتند. زنان طبقه متوسط، هرچند ارایش را به طور کامل کنار نگذاشتند اما به طور قابل توجهی رنگهای آن کم شد و بیشتر بر زیبایی طبیعی تکیه می شد. یک زن دوره ویکتوریا تأکید بر ویژگی های طبیعی خود و سعی در داشتن ظاهری سالم و بهداشتی داشت. باید موها صاف، براق و سالم به نظر می رسیدند و مدل های مو همگی زیباتر و موقر تر بودند. موها اغلب با روغن به سمت پایین و به صورت حلقه های مجعد آرایش می شد. چتری ها کوتاه و تزئینات، بسیار ماهرانه تر و لطیف تر بودند. اغلب در طول روز تورهای مو به سر می کردند تا فر موها را جمع کنند و محکم آنرا به پشت سر برده و با یک شانه ساده عاجی یا کمان مشکی جمع می کردند. در این قرن بعدها اغلب موها را می بافتند و با حلقه های زیاد به شکلی مرتب، پشت گردن سنجاق می کردند. آراستگی، شیوه آن روزگار بود و موهای رها عامیانه تلقی می شد. مردان آن دوره موهای خود را نسبتاً کوتاه نگه می داشتند، روغن ماکاسارا به آن میزدند و بیشترشان شکلی از سبیل، ریش و ساید برنز داشتند.

در دهه ۱۹۲۰ جامعه، استانداردهای دینی و محدودیتهای دوران ویکتوریا را به شدت کنار گذاشت. در دهه بیست ظهور مدلهای مو؛ کوتاه حلقهای و موج دار بود که نشانگر شخصیت مستقل، سرزنده و آزاد زنان آن دوران بود. زنان دسترسی روز افزونی به سینما و تئاتر پیدا کردند و گرایشی های ارایشی به وسیلهٔ سوپراستارهای ان دوران تعیین می شد. آرایش به شدت در آن دوران به مد بازگشت. پودر ورژ لبهای بسیار قرمز یک امتیاز بود هر چند بسیار موقر تر و متین تر از شیوه قرن هجدهم به نظر می رسید. موی مردان مانند دوره ویکتوریا کوتاه باقی ماند اما اغلب با روغن های معطر و براق در مرکز سر و به سمت عقب کشیده می شد.

زنان دهه ۱۹۴۰ پیروی از بتهای روی صحنه را با تأکید بر شیوههای زنانه و رومانتیک ادامه دادند. حلقه های مو بر روی شانه ها یا موهای موج دار بلند با ظاهری طبیعی بسیار محبوب بود و برای اولین بار برنزه شدن - احتمالا به خاطر الهام از ستارگان هالیوودی - مورد توجه قرار گرفت. با شدت گرفتن سالهای جنگ، روشهای عملی و طبیعی تری مورد نیاز بود. بسیاری از زنان در مزرعه یا در کارخانه های مهمات سازی کار می کردند و در این شرایط شامپو و مواد غیر ضروری سخت به دست می آمد. زنان کارگر موهایشان را به صورت حلقه پشت گردن و بالای گوشیها مرتب می کردند و اغلب روسری به سر می کردند و در جلو، روسری را گره میزدند و تنها چتری هایشان بیرون بود. رولرهای پلاستیکی یا بیگودی مو همانند لوسیون بخش ضروری مدل دادن مو به شمار می رفت، برای اینکه تا حد ممکن موها را در فاصله زمان طولانی تر در جای خود نگاه دارد.

در دهه ۱۹۵۰ با پایان گرفتن محدودیتهای جنگ، فریبندگی محبوب شد و زنان سعی داشتند که به ظاهری دست پیدا کنند که حالت الهه خانواده بودن را القاء کند. تأثیری که با آن تمام کارهای روزمره خانه را بتواند انجام دهد در حالی که هنوز ظاهر شیک و آرایش کرده را داشته باشد. برگشت به وظایف خانگی بعد از الزام دوران جنگ برای کار به این معنا بود که زنان می توانند وقت بیشتری را در رسیدن به ایده آلهای زیبایی در دهه ۵۰ داشته باشند. ابروها، ریملی و خط چشمهای تیرهتر و با لبهایی به رنگ تند که یک صورت کمرنگ را مشخص می کرد. استفاده از روشهای بد و مضر برای موها دراین زمان شروع شد و پوش دادن، تراشیدن، تافت زدن، فر دائم کردن و وادار کردن موها برای داشتن شکل مجعد از جمله این کارها بود. اغلب، موها شبیه یک کلاهک آرایش می شد و عادت زنان در رفتن به سالن های آرایش از این دوران شروع شد. مردان آن دوره نیز وقت خود را صرف شبیه شدن به بتهای محبوب خود می کردند، روغن زدن مو، به عقب شانه کردن به وسیله آرایشگرها از جمله این اقدامات بودند.

مدل های موی پیچیده به طور مشخص در دهه ۱۹۶۰ از بین رفت. زن ها دوباره به محیط کار برگشتند و نیاز به مدلی برای تمام مدت روز داشتند. بسیاری موی کوتاه شانه شده به عقب را می پسندیدند که می توانستند سریع به آن مدل دهند و با اسپری مو آن را به همان حالت نگاه دارند. زنان جوان تر که موهای خود را بلندتر می کردند مایل بودند آن را باز بگذارند یا به صورت دم اسبی ساده ببندند و آن را با گل یا روبان تزئین کنند. هم مو و هم آرایش ساده نگه داشته شد و تاکید بر ظاهر طبیعی و سالم بود. رنگ موی بلوند مد بود و موهای تیرهتر اغلب، های لایت می شد و ظاهر آفتاب سوخته با خیساندن مو در آبلیمو و نشستن در خورشید به دست می آمد.

موی بلند رها و طبیعی بهترین توصیف برای مدلهای مو در دهه ۱۹۷۰ است. فرهای آزاد، تقسیم بندی کم و چتری های بلند با پوست برنزه و لبهای براق مشخصه زن در این دهه به شمار میرفت. در این دوره حتی مدلهای مردان نیز تبدیل به مدلهای صاف و لخت شد. همچنین در این دوره استفاده از مواد شیمیایی محدود و بازار استفاده از گیاهان و عصاره های گیاهی افزایش یافت.

دوره افراط نام دیگری است که دهه ۱۹۸۰ با آن شناخته میشود که محدودیتهای کمتر و آزادی بیشتر در انتخاب مدل مو و گرایشهای آرایشی را به خود دید. در دهه ۱۹۹۰ مدل های مو و زیبایی دائماً تغییر می کرد و تقریباً همه چیز بسیار قابل قبول بود. قبل از دهه نود مردان فقط از شامپو و گاهی نیز از ژل مو استفاده می کردند اما تصویر مردان جدید، شرکتهای سازنده را تشویق کرد که تمام انواع مواد جدید را برای مردان تولید کنند و بسته های جدید آرایشی برای مردان نیز کاملا پذیرفته شد و آنان نیز مانند زنان از بسیاری مواد استفاده می کردند.


 

تماس با ما

 بابل، میدان کشوری، خ, سرگرد قاسمی، جنب آزمایشگاه فیروزجاهی، مجتمع باران طبقه سوم

 

 تلفن : 32288838 - 011

 

 ایمیل : info @ dr-adabi.ir

 

 سایت : www.dr-adabi.ir

Template Design:Dima Group