مو و بررسی خصوصیات آن

الیاف مو شرکت کنندگان، برای تجزیه و تحلیل خواص و ساختار مو، در محلی بسیار نزدیک به پوست سر قطع شد. برای اندازه گیری قطر، تار مو با برش 7 میلیمتر × 7 میلیمتر در مناطق بالای سر به دست آمد. ده تار مو بطور تصادفی در اطراف بالای سر برای هر شرکت کننده انتخاب شد و برای اندازه گیری شکل فیبر مو مورد استفاده قرار گرفت.

برای 132 شرکت کننده از 230 شرکت کننده در آزمون مزبور، قطر مو با یک سیستم قطر فیبر دوار مجهز به یک لیزر (کاتو فن آوری شرکت آموزشی ویبولیتین، کیوتو، ژاپن) در 20 درجه سانتی گراد و 65 درصد رطوبت نسبی اندازه گیری شد. سایه فیبر مو ثبت شد در حالیکه آن در فواصل 30 درجه چرخیده بود و طرح متعامد مو، اندازه گیری شد. حداکثر مقدار به عنوان محور اصلی و حداقل مقدار به عنوان محور جزئی از فیبر مو گرفته شد. هر فیبر در پنج موقعیت خود در فواصل 1 میلیمتر در طول فیبر و مقادیر متوسط از محورهای عمده و جزئی محاسبه شده اندازه گیری شد. شعاع حلقه مو با توجه به روش گزارش قبل اندازه گیری شد.برای حذف هر مجموعه آب که بطور موقت تشکیل شده است در حالیکه یک فیبر مو خشک است و توسط تبادل پیوندهای هیدروژن ایجاد می شود، الیاف مو در آب به مدت 10 دقیقه در 25 درجه سانتیگراد غوطه ور شده و بر روی کاغذ فیلتر خشک شده است.

با خشک کردن با این روش، مو تحت تأثیر هیچ تنشی قرار نمی گیرد. الیاف مو در اسکنر قرار داده شده و سپس تصویر دو بعدی از شکل مو بدست آمد. در مورد شرکت کنندگانی که موهای نفوذپذیر داشته اند، تنها بخش بدون سابقه نفوذپذیری مو برای تجزیه و تحلیل مورد استفاده قرار گرفت. از سوی دیگر، با توجه به اینکه رنگ مو نیز بر شکل مو اثر می گذارد موهای رنگ شده تحت درمان برای ارزیابی شکل بدون هیچ تبعیضی مورد استفاده قرار گرفتند.

نتایج

تحقیقات بالینی

بررسی درخشندگی مو توسط سه بررسی کننده، مشخص شد که مو در زنان جوان نسبت به زنان مسن درخشان تر است. موها با درجه درخشندگی از هر گروه سنی به فاصله ده سال نشان می دهد. درخشندگی مو تا سن 30 سالگی بطور قابل ملاحظه ای تغییر نمی کند ولی بعد از آن کاهش می یابد. شکل 3 وابستگی سن با مقدار درخشندگی مو،L  را نشان می دهد. مقدار درخشندگی موها بطور گسترده ای از یک شرکت کننده تا شرکت کننده دیگر متفاوت است، با این حال، با بالا رفتن سن کاهش می یابد.

نتیجه گیری

به خوبی واضح است که تراز موازی الیاف مو تا حد زیادی به درخشندگی مو کمک می کند. پژوهش ها همچنین نشان داده اند که فیبر و تاب برداشتن در درخشندگی مو نیز مهم هستند. به علاوه، برای تعیین درخشندگی موهای مجعد و فردار تکنیک های خاص مورد نیاز است.

درخشندگی مو به دلیل ناهمگنی در ساختار توزیع الیاف مو با بالا رفتن سن کاهش می یابد همچنین با عوامل دیگر از جمله سفید شدن یا کاهش رنگدانه در بعضی از موها همراه است.

هوازدگی  weathering

ودرینگ در حقیقت حالتی از آسیب تدریجی کوتیکول های تار مو است. آسیب های وارده به کوتیکول باعث نازک شدن آن و پارگی اتفاقی مو می شود. خوشبختانه مو دارای توان طبیعی بالایی است. موهای به دست آمده از مومیایی های مصر باستان و حتی از بدن انسان های اولیه در دوران سنگی بخوبی طی هزاران سال توانسته اند خود را حفظ کنند.

وقتی که موی جدیدی از کف سر خارج می شود کوتیکول آن شامل 10 لایه از فلس های بلند است. این لایه ها بسیار نازکند و تنها 3 الی 4 میکرومتر ضخامت دارند، شکل گیری این چنین لایه هایی 6 سال یا بیشتر به طول می انجامد. همزمان با رشد مو این لایه ها به تدریج و به آرامی دچار سائیدگی می شوند. این لایه ها در انتهای مو بخصوص اگر بلند باشد تقریباً کامل سائیده شده اند.

این سائیدگی یک پروسه کاملاً طبیعی است و اثر کمی بر روی موی سر دارد. چنین سایشی در بعضی از موارد با سرعت بسیار بیشتری رخ می دهد. آسیب حاصل از این سایش به دلایل مختلفی از جمله رطوبت، اصطکاک، نور آفتاب، حرارت حاصل از سشوار یا آفتاب حاصل می شود. البته قابل ذکر است که مواد شیمیایی موجود در استخرهای شنا و نمک موجود در آب دریا به اندازه مواد کازمتیک نامناسب، از دیگر عوامل موثر در ایجاد این آسیب ها بشمار می روند.

پدیده هوازدگی در واقع بیانگر آثار فزاینده ناشی از عوامل محیطی است. در این پدیده، مو در معرض عواملی همانند تابش نور خورشید، آب باران، آلودگی هوا، باد، آب دریا یا کلر موجود در آب استخرهای شنا و ... قرار می گیرد و از آنها متأثر می شود.

مو به مدت بیش از 6 سال در فاز رشد خود یا همان فاز آناژن باقی می ماند و قبل از اینکه در فاز ریزش طبیعی یا تلوژن قرار گیرد در معرض تغییرات تدریجی ناشی از پدیده هوازدگی قرار می گیرد که این تغییرات در موهای بلند به مراتب قابل ملاحظه تر از موهای کوتاه است.

تخریب در پیوند کربن ـ سولفور ترکیب سیستاین، اولین واکنش شیمیایی است که در پدیده هوازدگی رخ می دهد که با تخریب شیمیایی حاصل از اکسیداسیون کملاً متفاوت است. این واکنش در واقع نوعی واکنش فوتواکسیداسیون  (اکسیداسیون نوری) است.

درجه اکسیداسیون نوری موهای هوازده را میتوان با روش فرینو ترانسفورم اینفرارد میکرواسپتکترومتری محاسبه کرد. موهای فوتواکسیده، افزایشی در طیف مربوط به کربونیل و اسید سیستئیک (cysteic acid) را نشان می دهند.

با افزایش دوز تابش نور آفتاب یا نور مصنوعی تعبیه شده، کشش (کشسانیstrech ) موهای خیس 15 % کاهش می یابد، همچنین مقدار نیروی لازم برای پاره شدن موی خیس نیز در این حالت و با تابش طولانی مدت پرتوهای UV کم می شود.

تخریب پیشرونده لایه های کوتیکول از ریشه به نوک به صور مختلف از قبیل، تخریب لبه (فلس ها)، بالا آمدگی، ترک خوردن، پارگی منطقه ای و همچنین پارگی و تخریب کامل آنها و پارگی و شکستن فیبرها دیده می شود. چنین آسیب هایی در لایه محافظ کوتیکول باعث شکستگی کورتکس و تسهیل در ایجاد آسیب های دیگر ناشی از شانه کردن و یا برس زدن می شود. بروز چنین حالتهایی در مو، آن را نسبت به آسیب های شیمیایی حاصل از شامپو کردن، فر کردن، بی رنگ(bleaching) یا رنگ کردن، حساس تر و مستعدتر می کند.

آسیب دیگری که بر اثر تابش پرتو UV رخ می دهد، در واقع در پیوندهای عرضی بوجود می آید. کوتیکول یک سطح نوری(optical) است و به واسطه آن، موی سر، نور تابیده شده بر خود را منعکس می کند. در حقیقت ساختمان کوتیکول، تعیین کننده درخشندگی مو است و آسیب های وارده به آن باعث زبر شدن سطح و در نتیجه کاهش درخشندگی می شود.

تغییر در خواص اصطکاکی و سطحی کوتیکول، حاصل از آسیب های وارده به آن، تعیین کننده چگونگی احساس لمس مو، چگونگی شانه پذیری، نگهداری و آراستن آن است.

پرتو UV، هم بر کراتین و هم بر پیگمان های ملانین تأثیرگذار است. بی رنگ شدن حاصل از فوتواکسیداسیون ممکن است به دو روش زیر رخ دهد:

1ـ باز شدن حلقه در ترکیب ایندول کینون (indolequinone) به واسطه واکنش یونی حاصل از واکنش با آنیون های پراکساید

2ـ تغییرات فوتوشیمیایی(photochemical) به واسطه عملکرد رادیکال های آزاد که هر دو سری واکنش ها، باعث شکل گیری ترکیبات تغییر یافته ای می شوند.

فائوملانین ها(phaeomelanins) نسبت به ملانین ها در برابر فوتو اکسیداسیون به مراتب مقاوم تر هستند، اما به هر حال با روش و مکانیزم مشابهی تحت تأثیر قرار می گیرند.

درجه بی رنگی ناشی از تابش نور(photobleaching) موهای قهوه ای به وسیله روش کالریمتری (رنگ سنجی) صورت می پذیرد و موهای تحت تأثیر قرار گرفته مقداری زرد می شوند. زردی به نظر بعضی از متخصصان حاصل از تغییرات ایجاد شده به واسطه نور در سیستئین، تیروزین و تریپتوفان است و بعضی دیگر نیز عقیده دارند که این تغییر رنگ، حاصل تغییرات در تیروزین، هیستیدین، لیزین و پرولین است.

پروتئین های مو نور را در محدوده بین 254 تا 350 نانومتر جذب می کنند بنابراین آسیب های اولیه در مو در طول موج های 245 تا 400 نانومتر رخ می دهد.

با مطالعه بر روی پشمی که مورد آسیب نوری قرار گرفته است دیده شد که اسیدهای آمینه سیستئین، متیونین، فنیل آلانین، تریپتوفان، هیستیدین، پرولین و لوسین مورد ترتیب قرار گرفته اند.

برای به حداقل رساندن آسیب های محیطی بر روی موی سر، باید مو کمتر در معرض پرتوهای آفتاب، آب دریا و استخر قرار گیرد. برای کاهش اثرات پدیده هوازدگی بر روی خواص سطحی مو از جمله زبری سطح و همچنین افزایش مقاومت در برابر شانه و یا برس زدن باید از شامپوهای حالت دهنده[1]، کرم و یا حالت دهنده های مناسب استفاده کرد.

در تحقیقی دیده شده است که درصد آسیب پذیری و یا در واقع تحت پدیده هوازدگی قرار گرفتن مو، که باعث بروز خشکی و آسیب پذیری آن شده و از نرمی و لطافت آن می کاهد، و تحت نام ارزش موثره شناخته می شود، از ریشه به نوک مو افزایش می یابد. بر طبق این تحقیق دیده شده است که ارزش موثره محاسبه شده برای مو، از نوک آن به ریشه در حدود 20 % بیشتر از ریشه به نوک بوده است که در دیاگرام زیر مشاهده می کنید. قابل ذکر است مقیاس ارزش موثره بر پایه اندازه گیری ولتاژ پیزوالکتریک در موهای طبیعی این نوع از آسیب ها تنها در نزدیکی انتهای موهای بلندی که هیچگونه تدبیری برایشان بکار نرفته است دیده می شود. موهایی که کدر و رنگ پریده اند دو شاخه شدن و شکستگی در انتهای آنها در موارد زیادی دیده می شود. مدت زمانی که یک مو می تواند بدون هیچگونه آسیبی به رشد خود اداه دهد به کیفیت طبیعی مو وابسته است غالباً موها در معرض آسیب قرار داشته و در طول مدت نگهدای به حالت دهی (Conditioning) نیاز دارند.

قدرت کورتکس در بازیافت رطوبت از دست رفته، عاملی است که به واسطه آن حالت دهی میتواند سرعت بروز و ایجاد ودرینگ طبیعی در مو را کند کند. خشکی یا از دست دادن رطوبت مو باعث از دست رفتن توان حالت پذیری آن می شود و در چنین شرایطی است که تعداد باندهای هیدروژنی نیز کاهش می یابد. حالت دهی باعث بازگردانی و بازسازی باندهای هیدروژنی و افزایش مقدار رطوبت در مو با افزایش قابلیت ضد آبی کوتیکول می شود. این خاصیت تعیین کننده مقدار الکتریسیته ساکن بر روی مو و چگونگی مقاومت آن در برابر استرس های مکانیکی همانند برس و شانه زدن است.

 

تماس با ما

 بابل، میدان کشوری، خ, سرگرد قاسمی، جنب آزمایشگاه فیروزجاهی، مجتمع باران طبقه سوم

 

 تلفن : 32288838 - 011

 

 ایمیل : info @ dr-adabi.ir

 

 سایت : www.dr-adabi.ir

Template Design:Dima Group